Anne Babalara Notlar

GELİŞİMİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

  • Gelişim hem biyolojik faktörlerden hem de çevreden etkilenir.
  • Gelişimde bireysel farklılıklar söz konusudur. Her birey benzer süreçleri farklı dönemlerde yaşayabilir.
  • Gelişimde bir sıra vardır:
  • Gelişim baştan ayağa doğrudur. Çocuk önce başını tutmayı sonra oturmayı ardından yürümeyi öğrenir.
  • Gelişim içten dışa doğrudur. Çocuk önce nesneye uzanır, onu elleriyle kavrar daha sonra parmaklarını kullanmaya başlar.
  • Gelişim genelden özele doğrudur. Çocuk önce büyük kas kontrolünü ya da sonra küçük kas kontrolünü kazanır (önce ellerini kullanmayı daha sonra kalem tutmayı öğrenir)
  • Gelişimin hızı her yaşta aynı değildir.
  • Gelişim tüm alanlarıyla bir bütündür. Herhangi bir gelişim alanının aksaması diğer alanları da olumsuz etkileyebilir.
  • Gelişim devamlılık gösterir, yaşam boyu devam eder.


OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARININ TEMEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

BÜYÜK GRUP

  • Büyük yaş grubu çocukları öz- kontrol ve öz- bakım becerileri konusunda bağımsız hareket edebilir.
  • Öz-güven becerilerini çeşitli yollarla ifade edebilirler.
  • Yaşıtları ile rekabet içinde olmayı severler.
  • Yaşıt öğrenimi ve model alma belirgin özellikleri arasındadır.
  • Kuralları takip edebilirler ve kurallara uymamanın doğuracağı sonuçlardan haberdardırlar.
  • Halen somut düşünme dönemindedirler.
  • Mantık ve muhakeme becerileri iyi bir düzeye gelmiştir.
  • İlköğretime hazırlık aşamasında oldukları için okuma- yazmaya hazırlık, matematiksel işlemler, sayılar ve kavramlar ile ilgili çalışmalar ilgilerini çekmektedir.
  • Oynadıkları oyunlar artık daha uzun süreli, detaylı ve kurallıdır.
  • Mizah ve espri anlayışı gelişmeye başlar
  • Duygusal olarak hassas oldukları bir dönem yaşarlar ancak mantıklı açıklamalar yapıldığında durumu kabullenmekte sıkıntı çekmezler.

ORTA GRUP

  • Fiziksel aktivite ve beceriler ön plandadır,
  • Oldukça enerjiklerdir 
  • Kız ve erkek çocuklar hemcinsleri ile oynamayı daha çok tercih ederler
  • Cinsiyet algısı belirginleşmiştir
  • Problem çözme becerileri, inisiyatif kullanma, kendi sınırlarını görme, sorgulama, soru sorma özellikleri ön plandadır
  • Hayali arkadaşlıklar, bazı kaygı ve korkuların görülebildiği bir dönemdir
  • Orta grupta bulunan çocukların oyuncak, malzeme ve materyaller seçimleri ve kullanımları sosyal- duygusal gelişimleri açısından önemli bir role sahiptir.
  • Alıcı dil ve ifade ediş becerileri hızla ilerleyen kelime dağarcıkları ile birlikte oldukça iyi düzeydedir

KÜÇÜK GRUP

  • Benmerkezci dönemdedirler
  • Dil gelişimleri oldukça hızlıdır
  • Sosyal iletişimin ve arkadaşlık kurmanın adımlarını atarlar
  • Ne? Neden? Ne zaman? Ne için? Nereden? Gibi soruları sıklıkla sorarlar
  • Soyut kavramlar ve kelimeleri merak etmeye başlar
  • Cinsiyetlerinin temel özelliklerini anlamaya başlarlar
  • Tuvalet eğitimini kazanırlar
  • Hayal güçlerini çok aktif kullanırlar
  • Öz bakım becerilerinin çocuk tarafından daha bağımsız şekilde gerçekleştirildiği bir yaş dönemidir.


ÇOCUĞUM İÇİN NASIL OYUNCAKLAR TERCİH ETMELİYİM?

  • Cinsiyeti takdir eden ama ayrımcılığa teşvik etmeyen
  • Farklılıkları anlatan ama önyargı uyandırmayan
  • Destekleyen, motive eden, cesaretlendiren ama zorlamayan
  • Eğlendiren, geliştiren, rekabet ettiren ama hırslandırmayan
  • Heyecanlandıran, teşvik eden ama şiddete yöneltmeyen


ÇOCUĞUMUN YAŞ DÖNEMİNE UYGUN NASIL KİTAPLARI TERCİH ETMELİYİM?

Çocuğunuz için;

  • Resimleri net, anlaşılır, eğer metin varsa onunla uyumlu
  • Baskı kalitesi yüksek
  • Çocuğun yaş ve gelişim seviyesine uygun
  • Dil- yazım kurallarına uygun
  • İfade bozukluğu olmayan
  • Kavram kargaşasına yol açmayan
  • Direk mesajlar içermeyen
  • Çocukta korku, kaygı, endişe uyandırmayan kitaplar seçmenizi öneriyoruz.

KÜÇÜK GRUP

  • Temel kavram kitapları
  • Resimli hikaye kitapları
  • Kukla, 3 boyutlu materyal, renk, doku, ses içeren kitaplar

ORTA GRUP

  • Masal- Hikaye kitapları
  • Kavram Kitapları
  • Çocuğun ilgi ve merakına yönelik bilgilendirici kitaplar
  • Etkinlik kitapları

BÜYÜK GRUP

  • Masal- Hikaye kitapları
  • Kavram Kitapları
  • Çocuk ansiklopedileri
  • Seri kitaplar, dergiler ve yayınlar


HANGİ BECERİLERİ NASIL MATERYALLERLE DESTEKLEMELİYİM?
Aşağıda paylaşılan beceri alanları ve ilgili materyalleri birer öneri niteliğindedir. Çocuğunuz için oyuncak- materyal seçerken sizlere yol gösterebilir. Hangi yaş grubu olursa olsun çocuğun etrafında çok fazla oyuncak bulunması gereğinden fazla uyaran alması anlamına gelir. Oyuncakları daha küçük gruplara ayırarak 2-3 haftalık periyodlarda değişim sağlayarak çocuğunuzun karşısına çıkarabilirsiniz.
Alışverişe gittiğinizde çocuğunuzun pek çok oyuncağı aynı anda istemesi normal bir davranış olabilir, ancak bunu sınırlayabilmek için seçenekleri 2-3’e indirip içlerinden birini tercih etmesi için yönlendirebilirsiniz. Böylece hem çocuğunuzun kendi tercih hakkına saygı duymuş, hem de aşırı tüketime ve sınırsızlığa bir engel koymuş olursunuz.
 
SANAT BECERİLERİ:

  • —Çizim ve boyama araç- gereçleri
  • Üç boyutlu ürünler (kil, oyun hamuru, ahşap, dokuma)
  • Artık materyallerle kolaj
  • Boya çeşitleri
  • Çeşitli ebatlarda fırçalar, kalemler
  • Kum

İLETİŞİM BECERİLERİ

  • Figürler (hayvan- insan vb)
  • Kuklalar
  • Kuklalı kitaplar
  • Oyuncak telefonlar
  • Oyuncak bebek

MÜZİK- RİTM BECERİLERİ

  • Çeşitli dillerde şarkılar
  • Marakas
  • Ksilefon- Metalofon
  • Çelik Üçgen
  • Zil
  • Kastanyet
  • Artık materyallerle oluşturulan ritm aletleri (Marakas vb)

BÜYÜK KAS GELİŞİMİ

  • Arabalar
  • Bloklar
  • Legolar
  • İp atlama ve ip oyunları
  • Oyuncak Bowling
  • Top